Çarşamba, Eylül 14, 2016

Utopia - Thomas More

Utopia - Thomas MoreYazıya başlarken Thomas More hakkında araştırdığım ve kitabın arkasında yazan hayat hikayesinden bazı önemli yerleri paylaşmak istiyorum.

''Kolay kolay bulunmayan şey, doğrulukla, akıllıca düzenlenmiş bir toplumdur.''

Aslında Hayat hikayesi oldukça uzun ve karmaşık olaylarla geçmiş olan More'un hayat hikayesini buraya yazdığım zaman eminim ki bir kaç satırı bile okunmayacak o yüzden kısa bir özet geçiyorum.

Thomas More koyu bir Katoliktir. Parlamentoda ki görevi nedeniyle Kral VII. Henry ile sık sık ters düşen More, onun mutlak iktidar düşüncelerine karşı çıkıyordu. Kralın dikkatini ve öfkesini üzerine çeken More bu işlerden kurtulmak için VII. Henry ölene kadar bir seyate çıkar ve o öldükten sonra ülkesine geri döner.

''Platon der ki: Günün birinde filozoflar kral yada krallar filozof olursa, insanlık o zman mutluluğa kavuşur. Filozoflar krallara öğüt vermeyi bile küçümserlerse, o mutluluktan çok uzaktayız demektir.

More, üst düzey devlet görevlerine karşı isteksizdi ancak Kral VIII. Henry, 1517'de More'u hizmetine alır ve özel danışmanı yapar. Aslında bütün hayatını değiştirecek olan olaylar bu danışmanlık süresinde başlar. Çok iyi bir devlet adamı olan More, hümanizm 
görüşüyle insanların sevgisini kazanır ve kariyer basamaklarını hızla tırmanır. Bu hızlı tırmanış Kral VIII. Henry, eşinden boşanıp Anna Boleny ile evlenmek isteyip kliseyi karşısına alana kadar devam eder. Bundan sonra işler tam tersi şekilde devam edecektir. Kral papalığa karşı bir yasa çıkaracak(Act of Supremacy) ve bu yasaya bağlılık yemini isteyecektir.

Thomas More bu yasayı kendi görüşlerine ters bularak kabul etmeyecek ve görevinden istifa edecektir. Ama Kral VIII. Henry onun peşini bırakmaz ve saçma sapan bir dolu dava ve soruşturma açarak onu Londra Kalesine hapseder ve bir yıl sonra idam edilir.

Bu dayanılmaz hastalıktan kurtulması(hayatı artık işkence olduğuna göre),ölüme razı olması için hastaya öğütler verilir. Böylece hasta yüreklenerek, bir zindan, bir işkence hayatından ya kendi eliyle kurtulur ya da başka birisinin bu işi yapmasına bile bile katlanır.

Utopia - Thomas MoreEserimize gelecek olursak. Thomas More hayalindeki iktidar anlayışını bir ada hayatında anlatır. Ada insanlarının nasıl yaşadıklarını nasıl üretim yaptıklarını, nasıl evlerde oturduklarını, neye inandıklarını, savaşın onlar için ne anlam ifade ettiğini anlatır. Baktığımız zaman komünist bir yaşamdır bu ayrıca o yıllarda olmayan ötenazi ve kadın erkek eşitliğini de bu kitabında yazmıştır.

Utopialılar ev bark konusunda ortaklık ilkesine bağlıdırlar. Özel mülk düşüncesini kökünden yok etmek için her on yılda bir ev değiştirirler ve herkesin oturacağı ev kura ile belli olur.

Kitap iki bölümden oluşuyor. İlk bölümünde Thomas More dünyayı gezen birisiyle tanışıyor ve ona gördükleri yerleri anlatmasını istiyor. Aslında bu ilk bölüm ustaca tasarlanmış bir hazırlık bölümü çünkü Utopia adası ile o zamanki Avrupa devletlerinin farklılıklarını inceden inceye anlatıyor.

Yaşlılar  delikanlıları seve seve dinlerler. Hatta onların aklını ölçmek, erdeme ne kadar yatkın olduklarını anlamak amacıyla, yiyip içmenin verdiği rahatlık içinde gençlerin çekinmeden konuşmalarına yol açarlar.

İkinci Bölüme geçtiğimizde artık adanın bir sakini oluyoruz ve onların yaşayışlarını hakkında derin bilgiler ediniyoruz.

Tepkiler:

2 yorum:

  1. Bu yaz ben de kitabı okudum.Kitap çok hoşuma gitti; insan gerçekten böyle bir dünyanın olma ihtimalini seviyor..

    YanıtlaSil
  2. O dönem içinde düşündüğümuz zaman mükemmel bir ütopya ama günümüzün gerçekliğinide ütopyadan bile uzak bir kavram.

    YanıtlaSil